Allegra, εθελόντρια: μια εμπειρία που δεν θα ξεχάσω ποτέ

By | Δράσεις | No Comments
Το όνομά μου είναι Allegra,
Είμαι 21 ετών, μια ταξιδιώτης από την Ιταλία. Όταν τελείωσα το σχολείο αποφάσισα να κάνω 2 χρόνια κενό για να ταξιδέψω πριν από το πανεπιστήμιο. Ερωτεύτηκα την Αθήνα από την πρώτη φορά που ήρθα και ήταν εκπληκτικό να βρω εδώ ένα τόσο ενδιαφέρον έργο όπως αυτό που διοργανώνει ο Άνεμος Ανανέωσης. Συμμετείχα ως εθελόντρια του Ευρωπαϊκού Σώματος Αλληλεγγύης στη δράση του Ανέμου Ανανέωσης «Πράσινη Κοινωνική Καινοτομία για Νέους» στον ξενώνα Welcommon.
Όταν έφτασα στο WELCOMMON HOSTEL η Ελλάδα ήταν σε lockdown, οπότε οι μόνοι επισκέπτες στον ξενώνα ήταν πρόσφυγες. Οι άλλοι εθελοντές διοργάνωναν μαθήματα και εκδηλώσεις στις οποίες παίρναμε μέρος όλοι μαζί. Αυτό ήταν το καλύτερο πράγμα για μένα καθώς ένιωσα κοντά με όλους τους ανθρώπους που ζούσαν στο WELCOMMON HOSTEL, ανεξάρτητα από το γλωσσικό εμπόδιο. Κάναμε παιχνίδια μαζί, μαγειρεύαμε, τρώγαμε, μαθαίναμε ο ένας στον άλλον.
Ήταν μια τόσο όμορφη εμπειρία που έζησα με ανθρώπους που προέρχονταν από πολιτισμούς και περιβάλλοντα τόσο διαφορετικά από τα δικά μου (κάτοικοι και εθελοντές). Καθημερινά μαθαίναμε κάτι καινούργιο για μια γλώσσα που δεν γνωρίζουμε, για ένα τυπικό φαγητό μιας περιοχής, για την πολιτική, τον πολιτισμό και τις παραδόσεις. Μαθαίνεις όμως κάτι και για τον εαυτό σου.
Έγινα πολύ πιο συνειδητή για πολλά θέματα και προβλήματα που δεν γνώριζα πριν έρθω εδώ.
Μεγάλωσα πολύ κατά τη διάρκεια της παραμονής μου εδώ, ζώντας σε μια αγαπημένη μου γειτονιά της Αθήνας και γνωρίζοντας τέτοιους καταπληκτικούς ανθρώπους. Είναι μια εμπειρία που δεν θα ξεχάσω ποτέ.

#21 Green Deal Ποια Ανάπτυξη χρειαζόμαστε;

By | Δράσεις | No Comments

του Χάρη Δούκα*

Αν. Καθηγητή στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών

και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ

 

Πριν λίγες μέρες, στις 9 Αυγούστου 2021, κυκλοφόρησε η 6η Έκθεση της «Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή» (Intergovernmental Panel on Climate Change – IPCC) του ΟΗΕ. H Έκθεση μιλάει για «κόκκινο συναγερμό».

Η παγκόσμια υπερθέρμανση συμβαίνει πιο γρήγορα από ό,τι φοβόμασταν και η ανθρωπότητα έχει τεράστιο και αδιαμφισβήτητο μερίδιο ευθύνης. Η μέση θερμοκρασία επιφάνειας της Γης αναμένεται να ξεπεράσει τον στόχο του 1,5 βαθμού Κελσίου (πάνω από τα προ-βιομηχανικής εποχής επίπεδα) γύρω στο 2030 σε όλα τα σενάρια εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (από τα πιο αισιόδοξα έως τα πιο απαισιόδοξα), με βάση τις υπάρχουσες συνθήκες και φιλοδοξίες. Μία ολόκληρη δεκαετία πιο πριν δηλαδή από την προηγούμενη πρόβλεψη του OHE.One Last Chance Time Cover Art Print by Art by Jill Pelto for TIME

Με τα αποτελέσματα να είναι εφιαλτικά για την ανθρωπότητα αν δε δράσουμε άμεσα, καθώς «πουθενά δεν θα υπάρχει ασφαλής τόπος να κρυφτούμε» (εξώφυλλο των TIMES, 24-30 Ιουλίου 2021).

Στη χώρα μας με τις μεγάλες πυρκαγιές να διαδέχονται η μία την άλλη και με εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα καμένης βλάστησης και κατεστραμμένων οικοσυστημάτων, γίνεται πιο ξεκάθαρο από ποτέ πως η κλιματική κρίση είναι εδώ και θα εντείνεται όλο και περισσότερο.

Αυτή είναι λοιπόν η στιγμή να δούμε κατάματα την πραγματικότητα και να ενεργήσουμε ανάλογα. Ας ξεκινήσουμε με μερικές διαπιστώσεις.

Παρά την προσπάθεια προώθησης καθαρών πηγών ενέργειας (όπως η ηλιακή ενέργεια), τα ορυκτά καύσιμα καταλαμβάνουν σήμερα το 80% της τελικής χρήσης ενέργειας παγκοσμίως. Ενώ η εξοικονόμηση ενέργειας αποτελεί, σε επίπεδο ρητορείας, την πρώτη προτεραιότητα, στην πράξη η κατανάλωση ενέργειας έχει αυξηθεί κατά 50% σε σχέση με το 1995. Και αν το 2020, λόγω πανδημίας, υπήρξε μία σημαντική πτώση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, το 2019 υπήρξε ρεκόρ εκπομπών, αφού αυτές ήταν κατά 62% αυξημένες σε σχέση με την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την κλιματική αλλαγή (1990). Μάλιστα, τα μέχρι στιγμής δεδομένα του 2021 δείχνουν νέο ετήσιο ρεκόρ. Και οι πιέσεις αυτές δεν αφορούν μόνο στο φυσικό περιβάλλον αλλά και στις κοινωνικές ανισότητες, που αυξάνονται δραματικά και παίρνουν νέες μορφές, όπως οι «νέοι κλιματικοί μετανάστες» που ξεριζώθηκαν από τις εστίες τους στη χώρα μας λόγω των πυρκαγιών, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα, χωρίς ιστορικό προηγούμενο. 

Κι αν είναι δύσκολο να συνδεθούν άμεσα οι πυρκαγιές που βιώσαμε στη χώρα μας με την κλιματική αλλαγή, η άνοδος της θερμοκρασίας – και η αυξημένη ξηρασία σε περιοχές όπως η Μεσόγειος – τις καθιστούν σίγουρα πιο συχνές, πιο μεγάλες (megafires), πιο έντονες, περισσότερο καταστροφικές και μεγαλύτερης διάρκειας. Επιπλέον, από τις πυρκαγιές αυτές εκλύονται τρομακτικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα, ενώ καταστρέφονται τα δέντρα που θα μπορούσαν να το απορροφήσουν, ανατροφοδοτώντας έτσι την κλιματική αλλαγή και δημιουργώντας ένα «σπιράλ θανάτου». Είναι χαρακτηριστικό πως τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου λόγω των “lockdown” υπεραντιστάθμισαν οι πρόσφατες μεγάλες πυρκαγιές στην Αυστραλία. 

Τί συμβαίνει λοιπόν και παρά τις διακηρύξεις κινούμαστε στην αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν που επιθυμούμε;

Το πρόβλημα εδράζεται στη βασική παραδοχή του σημερινού αναπτυξιακού αφηγήματος. Η επικρατούσα πεποίθηση είναι ότι μπορούμε να έχουμε οικονομική μεγέθυνση διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι τα φυσικά οικοσυστήματα δεν θα υποβαθμίζονται, αλλά θα εξακολουθούν να παρέχουν τα εδάφη, τους πόρους και τις υπηρεσίες στις οποίες βασίζεται η ευημερία μας. Ακόμα και οι πιο προωθημένες πολιτικές στρατηγικές (π.χ. η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, οι Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών) δομήθηκαν σε αυτήν ακριβώς την παραδοχή, την δυνατότητα δηλαδή αποσύνδεσης της οικονομικής ανάπτυξης από την (υπερ) εκμετάλλευση εδαφών και φυσικών πόρων. 

Oι σχετικές επιστημονικές μελέτες δεν τεκμηριώνουν κάτι τέτοιο. Αποδεικνύουν αντίθετα πως η οικονομική μεγέθυνση, η εδαφική αλλοτρίωση και η περιβαλλοντική υποβάθμιση σχετίζονται έντονα. Το αποτύπωμα, δηλαδή, των υλικών αγαθών, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχουν αυξηθεί ραγδαία στην πάροδο των χρόνων. Και ενώ η αύξηση του πληθυσμού ήταν η κύρια αιτία της αυξανόμενης κατανάλωσης της περιόδου 1970 – 2000, η εμφάνιση μιας εύπορης μεσαίας τάξης, σε όλα τα μήκη και πλάτη, υπήρξε ο ισχυρότερος μοχλός αργότερα. Επιπλέον, η τεχνολογική ανάπτυξη έχει μέχρι στιγμής συνδεθεί με αυξημένη κατανάλωση, παρά το αντίστροφο.

Εάν, λοιπόν, η οικονομική μεγέθυνση δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την πίεση στη γη και τους φυσικούς πόρους, μήπως η επαναχρησιμοποίηση των πόρων εντός της οικονομίας είναι η λύση;

Πράγματι, οι πολιτικές κυκλικής οικονομίας, μεταξύ άλλων, αποσκοπούν στη βελτίωση της διαχείρισης των αποβλήτων, στην επαναχρησιμοποίηση και στην ανακύκλωση υλικών. Όμως, και εδώ οι μελέτες δείχνουν πως, σε κλίμακα ολόκληρης της οικονομίας, μόνο το 12% των υλικών που εισρέουν στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακυκλώνονται. Ενώ τα ποσοστά ανακύκλωσης υλικών όπως πλαστικά, χαρτί, γυαλί και μέταλλα μπορούν – και πρέπει – να αυξηθούν σε μεγάλο βαθμό, ο δρόμος παραμένει μακρύς. 

Όλα αυτά δείχνουν πως είναι ανάγκη να ξανασκεφτούμε τις κοινωνικές έννοιες της προόδου και της ανάπτυξης, ανοίγοντας το μυαλό μας πέρα από την κατανάλωση και την οικονομική μεγέθυνση (κατά ΑΕΠ)

Νέα επιστημονικά υποδείγματα και κοινωνικά κινήματα «μετα-ανάπτυξης» έχουν αρχίσει να διαμορφώνονται. Αυτά δίνουν έμφαση σε αξίες όπως η ατομική και κοινωνική ελευθερία, η περιβαλλοντική ισορροπία και η κοινωνική και διαγενεακή δικαιοσύνη. Πρότυπες κοινότητες ανά τον κόσμο ζουν με αρχές λιγότερο υλιστικές, καταναλώνουν λιγότερα και επανα-νοηματοδοτούν το «ευ ζην» στην απλή ζωή, που μειώνει το προσωπικό άγχος, τις περιβαλλοντικές πιέσεις και δημιουργεί μία άλλη συμφιλίωση με τη φύση.

Εναλλακτικοί δείκτες μέτρησης προόδου έχουν επίσης αναπτυχθεί και εφαρμόζονται πιλοτικά (πέραν του ΑΕΠ), όπως ο γνήσιος δείκτης προόδου και η παγκόσμια βιοχωρητικότητα. Πρόκειται για δείκτες περισσότερο ολιστικούς, που συμπεριλαμβάνουν ζωτικές, εγγενείς περιβαλλοντικές και κοινωνικές αξίες. 

Πόλεις όπως το Άμστερνταμ ανασχεδιάζονται στη βάση εναλλακτικών θεωριών, όπως τα “Donuts Economics” της Kate Raworth. Οι 2 ομόκεντροι κύκλοι της Raworth, που μοιάζουν με ντόνατς, αποτελούν τα όρια που πρέπει να κινούμαστε. Ο εσωτερικός κύκλος αφορά στα απαραίτητα προς το ζην (όπως φαγητό, στέγαση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη), ενώ ο εξωτερικός εξασφαλίζει ότι δεν πιέζονται υπερβολικά τα ζωτικά συστήματα της Γης (όπως το κλίμα και η βιοποικιλότητα). Αυτή η θεωρία διαμόρφωσε και νέες έννοιες, όπως της «Ενεργειακής Επάρκειας», που περιγράφει πώς η ενέργεια διατηρείται σε ένα «πράσινο» και ασφαλές καταφύγιο, πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα την παραδοσιακή αντίληψη της ενεργειακής αποδοτικότητας. Δεν αρκεί δηλαδή να είναι κάποιος περισσότερο αποδοτικός, αλλά πρέπει ταυτόχρονα να ζητάει λιγότερη ενέργεια για να καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες του

Χρειαζόμαστε ένα νέο κοινωνικό αφήγημα, που να αλλάζει δραστικά τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε και καταναλώνουμε ενέργεια, φτιάχνουμε τις υποδομές μας, τα σπίτια μας, μετακινούμαστε, παράγουμε τα τρόφιμα μας και χρησιμοποιούμε τη γη. 

Για να μη χαθεί η μάχη της κλιματικής αλλαγής και για να μην «καταντήσει το αύριο πια σαν αύριο να μη μοιάζει».

  • Ο Χάρης Δούκας είναι Αν. Καθηγητής στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ. Αναπτύσσει μοντέλα αποφάσεων πολιτικής σε ενεργειακά και περιβαλλοντικά συστήματα, ενσωματώνοντας την ανθρώπινη διάσταση στην καρδία των διαδικασιών μοντελοποίησης. Έχει περισσότερες από 200 εργασίες του δημοσιευμένες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, 1 Βιβλίο στα Ελληνικά και 2 στα Αγγλικά, πλήθος παρουσιάσεων σε διεθνή επιστημονικά συνέδρια και άρθρων σε τεχνικά περιοδικά, ημερήσιο και εβδομαδιαίο τύπο.

Η εκπαίδευση παίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία του κλίματος

By | Δράσεις | No Comments

Το κλίμα αλλάζει ραγδαία. Πρέπει να δράσουμε οργανωμένα και αποτελεσματικά για να συγκρατήσουμε την κλιματική κρίση σε ένα κάπως ελεγχόμενο επίπεδο. Η εκπαίδευση μπορεί να συνεισφέρει στην κατανόηση της κρίσης και την συμμετοχή στην προσπάθεια προστασίας του κλίματος αλλά και προσαρμογής στα νέα κλιματικά δεδομένα. Η εκπαίδευση για το κλίμα έχει αναγνωριστεί ως ζωτικής σημασίας για να βοηθήσει όλους στην κοινωνία να πιστέψουν και να κάνουν τις απαραίτητες αλλαγές και να αντιμετωπίσουν το μέλλον εάν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε πραγματικά το ζήτημα της κλιματικής κρίσης.

Καλά παραδείγματα δράσεων για το κλίμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο

Η μπροσούρα “Climate Action Connecting Europe – EUKI 2021” (δεύτερη στη σειρά) παρουσιάζει επιτυχημένα προγράμματα για την προστασία του κλίματος που υποστηρίχθηκαν από την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Κλίμα (EUKI) το 2019 και το 2020. Συνολικά το διάστημα 2017-2020 έχουν υποστηριχθεί 128 προγράμματα συνεργασίας 240 διακρατικών φορέων από 30 χώρες, στα οποία συμμετέχουν 190 δήμοι.

Η έκδοση αναδεικνύει τις ποικίλες προσεγγίσεις της κλιματικής δράσης στην Ευρώπη σε οκτώ θέματα προτεραιότητας, όπως κλιματική πολιτική, ενέργεια, κινητικότητα, κτίρια και δήμοι, ευαισθητοποίηση, γεωργία-έδαφος-δάση, βιώσιμη οικονομία, φιλική προς το κλίμα χρηματοδότηση. Για κάθε ενότητα, η μπροσούρα παρουσιάζει πετυχημένα έργα. 

©André Wagenzik/ BMU

Πέρα από τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων προγραμμάτων, το EUKI ενθαρρύνει την δημιουργία μιας κοινότητας ανταλλαγής εμπειριών και καλών πρακτικών.

Κλιματικά σχολεία Βερολίνο – Αθήνα

Μεταξύ των ιδιαίτερα επιτυχημένων προγραμμάτων (success stories) είναι ένα στα οποία συμμετείχε και ο Άνεμος Ανανέωσης: «Σχολεία και Κοινωνίες ανοιχτές στην προστασία του κλίματος και στην εξοικονόμηση ενέργειας – Κλιματικά Σχολεία Αθήνα – Βερολίνο» (CLIMATE SCHOOL Be.At). Για την δραστηριότητα αυτή έχει γίνει αναφορά και από την ίδια την καγκελάριο Α. Μέρκελ σε δημόσιο μήνυμά της. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε από τον Δήμο Αθηναίων, την ΚΟΙΝΣΕΠ «Άνεμος Ανανέωσης», την Γερμανική πρωτοβουλία πολιτών «Respect for Greece» («Σεβασμός για την Ελλάδα») και το Ανεξάρτητο Ινστιτούτο για Περιβαλλοντικά Θέματα  (Independent  Institute for Environmental Issues – UfU)

Στο πρόγραμμα συμμετείχαν ενεργά 197 εκπαιδευτικοί από 72 σχολεία της Αθήνας,  ενώ αναπτύχθηκε πολύ ενδιαφέρουσα και ολοκληρωμένη μεθοδολογία και υλικό εκπαίδευσης και ενεργοποίησης των μαθητών, μεταξύ άλλων και με τη χρήση “βαλιτσών με όργανα μέτρησης”. Δυστυχώς, η πανδημία μας εμπόδισε να αξιοποιήσουμε πλήρως το υλικό σε συνεργασίες με άλλα σχολεία και να επεκτείνουμε τη δράση το σχολικό έτος 2020 -2021. 

Χιλιάδες μαθητές και μαθήτριες από τα 72 σχολεία, το 1/5 των σχολείων, του Δήμου Αθηναίων, μαζί με τους 197 εκπαιδευτικούς και τους γονείς εξέφρασαν την δέσμευσή τους για προστασία του κλίματος μέσα από μια ολοκληρωμένη δραστηριότητα ενημέρωσης, εκπαίδευσης, επιμόρφωσης, ευαισθητοποίησης, έρευνας και παροχής εκπαιδευτικών μεθοδολογιών και εργαλείων που αποτελεί ένα πρώτο βήμα για επόμενες δράσεις.

Το πρόγραμμα διήρκεσε από τον Οκτώβριο 2017-μέχρι τον Ιανουάριο 2020 και στόχευε στη συμμετοχή της σχολικής κοινότητας στη προστασία του κλίματος με ένα καινοτόμο και ολοκληρωμένο τρόπο, στη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος των σχολικών κτιρίων καθώς και στην ενίσχυση των γενικότερων προσπαθειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μαθητών, εκπαιδευτικών και των οικογενειών τους σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας και κλιματικής δράσης.

Το πρόγραμμα αξιοποίησε την υπάρχουσα μέχρι σήμερα εμπειρία από προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα και στη Γερμανία αλλά προώθησε και μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση που αποτελεί βάση για μελλοντική συνέχιση και επέκταση του προγράμματος στα σχολεία.

Thinking about Climate Action © Nikos ChrysogelosΈνα ενδιαφέρον στοιχείο και συγκριτικό πλεονέκτημα του προγράμματος είναι ότι συνεργάστηκαν στο πρόγραμμα φορείς με διαφορετική εμπειρία και ιδιαίτερο ρόλο, από δύο χώρες, προσθέτοντας στο πρόγραμμα την δική τους τεχνογνωσία και συνεισφορά: Ο Δήμος Αθηναίων ως συντονιστής του προγράμματος, η κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ, το Γερμανικό Ανεξάρτητο Ινστιτούτο για Περιβαλλοντικά θέματα /Unabhangiges Institut fur Umweltfragen και η Γερμανική Πρωτοβουλία Πολιτών Σεβασμός στην Ελλάδα/ Respect for Greece

Αρχικά επιμορφώθηκαν σε θέματα κλίματος και ενέργειας – από Έλληνες και Γερμανούς επιμορφωτές – 20 εκπαιδευτές μέσα από την εκπαιδευτική κοινότητα της περιοχής, στελέχη που διέθεταν ήδη σημαντική εμπειρία από ανάλογα προγράμματα

Οι 20 επιμορφωτές κατήρτισαν στη συνέχεια 240 εκπαιδευτικούς, από τους οποίους οι 197 ανέλαβαν ενεργό ρόλο στο σχολείο τους – σε συνολικά 72 Δημοτικά, Γυμνάσια, Λύκεια – ενεργοποιώντας και στηρίζοντας τους μαθητές στο πρόγραμμα αλλά και αναρτώντας τις απαραίτητες «μαρτυρίες» σε μια ψηφιακή πλατφόρμα moodle που είναι προσβάσιμη και σε όσα  μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας θέλουν να υλοποιήσουν παρόμοιες δράσεις στο μέλλον.

Saving Energy in Schools

Η εκπαιδευτική κοινότητα υποστηρίχτηκε για ολόκληρη τη σχολική χρονιά 2018-2019 με μεθοδολογικά και εκπαιδευτικά εργαλεία, πληροφοριακό υλικό καθώς και με «βαλίτσες» που περιλάμβαναν εργαλεία μέτρησης, παρατήρησης και πειραματισμού, συνδυάζοντας έτσι διαφορετικά εργαλεία της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Ενώ είχαν γίνει μέχρι πρόσφατα αρκετά προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με αντικείμενο την ενέργεια, μόλις πρόσφατα έχουν ξεκινήσει προγράμματα για το κλίμα, αλλά δεν υπήρχε μέχρι πρόσφατα κάποιο πρόγραμμα ΠΕ που να είναι διαδραστικό και να συνδυάζει έρευνα, αξιοποίηση οργάνων για μετρήσεις, πείραμα, αξιοποίηση συνεκτικών μεθοδολογικών εργαλείων καθώς και διακρατική εμπειρία (Γερμανία – Ελλάδα).

Οι μαθητές ενημερώθηκαν, ευαισθητοποιήθηκαν και μετατράπηκαν σε ερευνητές, εκπλήσσοντας όλους τους συμμετέχοντες για την δέσμευση και το ενδιαφέρον τους. Το έργο τους αποτυπώθηκε τόσο σε posters όσο και στο πλούσιο υλικό που αναρτήθηκε στην ψηφιακή πλατφόρμα moodle

Οι εκπαιδευτικοί και κάθε σχολική μονάδα συμμετείχαν σε σχετική έρευνα που αξιολόγησε την εφαρμογή και τροφοδότησε το τελικό Σχέδιο Δράσης (Action Plan) του προγράμματος με καλές πρακτικές και προτάσεις για παρεμβάσεις στο χώρο του σχολείου.

Το πρόγραμμα όπως δομήθηκε αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής εκπαίδευσης με διαπολιτισμική διάσταση και ενσωμάτωση όλων των μαθητών ανεξαρτήτως γνωστικού επιπέδου ή καταγωγής (έλληνες αλλά και μαθητές με προσφυγικό ή μεταναστευτικό υπόβαθρο), αξιοποιώντας τις δυνατότητες, γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες κάθε μαθητή, προσφέροντας ρόλους και καθήκοντα ώστε να ενδυναμώσει η ομάδα και να δημιουργεί πνεύμα ομάδας / κοινότητας για ένα κοινό σκοπό.

Το αποτύπωμα του προγράμματος στην εκπαιδευτική και την ευρύτερη κοινότητα που αποτελεί και  παρακαταθήκη για μελλοντικές δράσεις και προγράμματα.

Μια εκπαιδευμένη εκπαιδευτική κοινότητα που δεσμεύεται για δράση για το κλίμα

Το πρόγραμμα άφησε παρακαταθήκη για το μέλλον:

240 επιμορφωμένους εκπαιδευτικούς σχολείων της Αθήνας σε θέματα κλιματικής αλλαγής και εξοικονόμησης ενέργειας, με επιμόρφωση διάρκειας 24 ωρών, από τους οποίους οι 197 υλοποίησαν μια σχολική χρονιά δράσεις στο σχολείο τους

– Χιλιάδες μαθητές από 72 πιλοτικά σχολεία που εφάρμοσαν το πρόγραμμα και επιθυμούν να συνεχίσουν τόσο στο σχολείο τους όσο και μετά το σχολεία την δράση τους για το περιβάλλον και το κλίμα.

Εργαλεία του προγράμματος για περιβαλλοντική εκπαίδευση για το κλίμα και την ενέργεια

Τα εργαλεία για μελλοντικές δράσεις για το κλίμα στο σχολείο που προέκυψαν από το πρόγραμμα είναι πολλά, καινοτόμα αλλά και εύκολα στη χρήση τους:

– Ιστότοπος με όλες τις απαραίτητες πληροφορίες και τα εκπαιδευτικά υλικά που είναι χρήσιμα για την γενίκευση του προγράμματος  http://athensecoschools.gr

Ψηφιακή πλατφόρμα moodle στην οποία όλα τα συμμετέχοντα σχολεία αναρτούσαν τη δουλειά τους και η οποία θα διατηρηθεί και εμπλουτιστεί με την δουλειά κι άλλων σχολείων στο μέλλον http://athensecoschools.gr/moodle/

Οδηγός, μεθοδολογία και υποστηρικτικό υλικό για εκπαίδευση των μαθητών στην εξοικονόμηση ενέργειας και την κλιματική αλλαγή.

Σχέδιο Δράσης/Action Plan για το Δήμο Αθηναίων αξιοποιήσιμο για τη γενίκευση του προγράμματος με οργανωμένο και συνεκτικό τρόπο σε όλα τα σχολεία του.

Έρευνα για τα αποτελέσματα και την αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος στα σχολεία.

e-book των posters των σχολείων με τις δράσεις και προτάσεις τους (https://cutt.ly/XrlgDxY)

15 κινητές εκπαιδευτικές βαλίτσες με σχετικό εξοπλισμό που δανείζονται στα σχολεία για μετρήσεις σε θέματα ενέργειας, φωτεινότητας κ.ά.

-Συστήματα τηλεματικής σε πέντε (5) πιλοτικά σχολεία που επιτρέπουν την απομακρυσμένη ή τοπική διαχείριση της  ενέργειας, πράγμα που μεταφράζεται σε εξοικονόμησης  ενέργειας, χρημάτων και γενικότερα θέματα ασφάλειας.

Τα πέντε (5) έξυπνα πιλοτικά σχολεία του Δήμο Αθηναίων αποτελούν τα πρώτα σχολεία στην Ελλάδα με τεχνητή νοημοσύνη, παρέχοντας δυνατότητα να:

  • Καταγράφουν την κατανάλωση ηλεκτρικών συσκευών και των φωτιστικών σωμάτων
  • Ασφαλίζουν και προστατεύουν τις ευπαθείς  ηλεκτρικές συσκευές
  • Διαχειρίζονται την ενέργεια με στόχο την εξοικονόμηση και την προστασία του κλίματος
  • Παρέχουν ασφάλεια και άνεση στους καθηγητές και μαθητές

Το πρόγραμμα «Σχολεία Ανοιχτά στην Προστασία του κλίματος και την Εξοικονόμηση της Ενέργειας , Αθήνα –Βερολίνο», αξιολογήθηκε κι επιλέχθηκε προς χρηματοδότηση από την «Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Κλίμα» / European Climate Initiative-EUKI), η οποία αποτελεί χρηματοδοτικό εργαλείο του Γερμανικού Υπουργείου Περιβάλλοντος, Προστασίας της Φύσης και Πυρηνικής Ασφάλειας (BMUB), ενώ τελεί  και υπό την αιγίδα του Ελληνικού Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Τα στοιχεία των φορέων  υλοποίησης του έργου

Τι είναι η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Κλίμα / European Climate Initiative-EUKI

Η  Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Κλίμα EUKI ενισχύει τη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και στοχεύει στην ενίσχυση της γνώσης και της ευαισθητοποίησης σχετικά με τα αίτια της κλιματικής αλλαγής καθώς και των οικολογικών, κοινωνικών και οικονομικών ευκαιριών που συνδέονται με τη δράση για το κλίμα. Είναι ένα χρηματοδοτικό εργαλείο του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Περιβάλλοντος και Πυρηνικής Ασφάλειας αλλά και μια πλατφόρμα επικοινωνίας και ενίσχυσης του διαλόγου και της συνεργασίας για τα θέματα του κλίματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο.